Trong 5 năm qua, nhiếp ảnh kiến trúc trên Instagram thay đổi cách chúng ta nhìn không gian. Những bức ảnh "Instagrammable" được tối ưu cho 1 cái nhìn 2 giây — màu sắc rực rỡ, vật liệu bóng loáng, pha trộn chromed/acrylic/plastic.

Đến 2026, chúng ta đã chán điều đó. Các studio trên thế giới — từ Tadao Ando ở Nhật, John Pawson ở Anh, đến FORM Studio tại Việt Nam — đồng loạt quay về với vật liệu thật: bê tông, đá tự nhiên, gỗ.

Không phải vì chúng "đẹp hơn" — mà vì chúng thật hơn. Và trong một thế giới dày đặc ảo, sự thật trở nên quý giá.

Bài này sẽ mổ xẻ 5 xu hướng chính của kiến trúc 2026, kèm ví dụ cụ thể và lời khuyên cho chủ nhà đang lên kế hoạch xây mới hoặc cải tạo.

1. Vật liệu thật trở lại

Bê tông mài, đá travertine, gỗ óc chó, đồng gia công thô — những vật liệu mang dấu vết thời gian đang thay thế cho plastic, acrylic, inox trong các dự án cao cấp.

Lý do không chỉ là thẩm mỹ. Vật liệu thật có 3 ưu điểm:

  • Lão hóa đẹp. Gỗ càng dùng càng bóng, bê tông càng cũ càng có patina. Plastic thì ngược lại.
  • Sửa chữa được. Đá bị nứt → mài lại. Gỗ trầy → chà xi. Plastic nứt → phải thay toàn bộ.
  • Tác động môi trường. Vật liệu tự nhiên phân hủy được, plastic thì không.

House M — bê tông mài phủ toàn bộ sàn và tường, kết hợp gỗ óc chó cho tủ và sàn phòng ngủ.

2. Japandi — kết hợp Nhật và Scandinavia

Nhật Bản tối giản + Scandinavia ấm áp = Japandi. Đây không phải xu hướng mới, nhưng 2026 là năm nó bùng nổ tại Việt Nam vì phù hợp nhà ở diện tích vừa và nhỏ.

5 nguyên tắc Japandi:

  1. Paleette 4 màu: trắng kem, be, nâu nhạt, đen. Không quá 4.
  2. Đồ gỗ thấp: bàn thấp, kệ thấp — tạo cảm giác rộng.
  3. Không gian trống: 30-40% sàn không có đồ. Chỗ để mắt nghỉ.
  4. Vật dụng thủ công: gốm, lanh, mây tre — ưu tiên handmade.
  5. Ánh sáng tự nhiên: cửa sổ lớn, rèm vải mỏng màu be.

3. Biophilic — đưa thiên nhiên vào nhà

Biophilic design không phải là "nhiều cây xanh hơn". Đó là thiết kế dựa trên cách con người kết nối với thiên nhiên — về ánh sáng, thông gió, vật liệu, kết cấu, âm thanh.

Con người tiến hóa trong rừng, không phải trong hộp bê tông. Biophilic design cố gắng khôi phục kết nối đó.

Trong thực tế, biophilic gồm:

  • Cửa sổ lớn kết nối với cây xanh bên ngoài
  • Sân trong (courtyard) hoặc giếng trời
  • Vật liệu có kết cấu tự nhiên (đá, gỗ có vân)
  • Màu sắc đất (kem, be, nâu, xanh rêu)
  • Âm thanh nước (đài phun nhỏ, bể cá)

4. Adaptive reuse — tái sử dụng công trình cũ

Phá nhà cũ xây mới là giải pháp cũ. 2026, chúng ta chuyển sang giữ cốt lõi cũ và tái thiết kế — gọi là adaptive reuse.

Ví dụ: GreenLab Office (dự án FORM 2024) là một nhà máy dệt thời Pháp bỏ hoang. Chúng tôi giữ:

  • Cột gang đúc và dầm thép của nhà máy
  • Tường gạch nung thô không trát
  • Sàn bê tông với dấu vết máy dệt cũ

Và thêm:

  • Kính lớn cho ánh sáng
  • Đồ nội thất hiện đại contrast với cổ
  • Hệ thống điều hòa + internet ẩn trong trần

Kết quả là một không gian có chiều sâu thời gian. Nhà máy đã "ngủ" 40 năm, giờ sống lại thành nơi làm việc của 80 người.

5. Ánh sáng là vật liệu

Xu hướng cuối cùng — và cũng là triết lý của FORM — là sử dụng ánh sáng như một vật liệu thiết kế, ngang hàng với đá, gỗ, bê tông.

Điều này có nghĩa là:

  • Thiết kế cho ánh sáng tự nhiên: xác định hướng nắng sáng, trưa, chiều. Xếp phòng theo cách nắng đi qua chứ không đốt thẳng.
  • Giếng trời có mục đích: không phải chỉ để lấy sáng, mà để tạo vệt nắng chạy qua sàn theo giờ trong ngày.
  • Layered lighting: 3 lớp (ambient, task, accent) thay vì chỉ đèn trần.
  • Color temperature: 2700K cho phòng ngủ, 3000K cho phòng khách, 4000K cho bếp.
  • Dimmer khắp nhà: để có thể điều chỉnh cường độ theo thời điểm.

Kết luận

5 xu hướng này không rời rạc — chúng đan xen với nhau. Một ngôi nhà 2026 lý tưởng sẽ có vật liệu thật (bê tông, đá, gỗ) theo phong cách Japandi (tối giản nhưng ấm), kết nối với thiên nhiên (biophilic), có thể là tái sử dụng công trình cũ, và được thiết kế quanh ánh sáng tự nhiên.

Tại FORM, chúng tôi tin rằng xu hướng không phải điều đáng chạy theo. Nhưng hiểu xu hướng giúp bạn đưa ra quyết định cho ngôi nhà 20 năm tới — không phải nhà 2 năm.

Nếu bạn đang chuẩn bị xây hoặc cải tạo, hãy trò chuyện với chúng tôi. 30 phút cà phê có thể tiết kiệm cho bạn rất nhiều sai lầm.

Anh Thành
Founder · FORM Studio

Tốt nghiệp ĐH Kiến Trúc TP.HCM. 14 năm trong ngành. Đam mê bê tông brut và không gian có khoảng trắng.

Share: